Jesteś na stronie Rola snu w okresie noworodkowym i niemowlęcymPrzejdź do:
Rola snu w okresie noworodkowym i niemowlęcym
25 sie 2017

Rola snu w okresie noworodkowym i niemowlęcym

Sen jest naturalną czynnością dla każdego człowieka. W tym stanie spędzamy nawet jedną trzecią naszego życia. Nie można zastąpić snu, to jedna z naszych podstawowych potrzeb fizjologicznych. Pełni ona również bardzo istotną rolę w rozwoju dzieci.

Sen jest naturalną czynnością dla każdego człowieka. W tym stanie spędzamy nawet jedną trzecią naszego życia. Nie można zastąpić snu, to jedna z naszych podstawowych potrzeb fizjologicznych. Pełni ona również bardzo istotną rolę w rozwoju dzieci.

 

Nieprzypadkowo maluchy w okresie noworodkowym i niemowlęcym przesypiają większość dnia, pozostając w tym stanie o wiele dłużej niż dorośli. Sen wpływa na rozwój fizyczny, intelektualny oraz emocjonalny dzieci.

 

Co wiemy o spaniu?

Sen fascynował badaczy od dawna, jednak dopiero wynalezienie 1929 roku elektroencefalogramu pozwoliło dokładniej zbadać fenomen i tajemnicę tego stanu fizjologicznego. Okazało się, że u noworodków i niemowląt sen składa się z dwóch faz. Pierwszy z nich to sen płytki, który charakteryzuje się dużą aktywnością organizmu. W tym stanie dziecko ma nieregularny oddech, jego mięśnie twarzy drgają, a do tego pod powiekami występują szybkie ruchy gałek ocznych. Ta faza nazywana jest REM (Rapid Eye Movements). Wtedy właśnie u większości ludzi pojawiają się marzenia senne.

Druga faza to sen głęboki, określany jako nREM, czyli bez ruchu gałek ocznych. W tym stanie mięśnie dziecka są rozluźnione, oddech staje się regularny, podobnie – tętno. Wtedy właśnie pojawiają się fale delta o niskiej częstotliwości wykrywane przez EEG. Fazy snu głębokiego i płytkiego występują naprzemiennie.

 

Sen zależy od wieku człowieka

Nie można do końca porównywać snu najmłodszych dzieci i dorosłych. Występuje tutaj wiele różnic. Noworodek nieco inaczej przeżywa ten stan. W czasie jego snu nie dokonuje się zawężenie pola świadomości, a kora mózgowa pracuje zupełnie normalnie i jest aktywna. Dzięki temu nawet podczas snu noworodek ma pełną zdolność uczenia się i porządkowania informacji.

Należy podkreślić, że zapotrzebowanie człowieka na sen zmienia się wraz z wiekiem. Podobnie jest z dziećmi. O ile noworodek przesypia co najmniej 54% dnia i 70% nocy, o tyle półroczne niemowlę zmniejsza tę ilość w dzień do 28%, natomiast sen nocny wzrasta do 83%. Na początku noworodek funkcjonuje w rytmie czterogodzinnym (spanie i czuwanie), a potem zmienia się to w krótkie drzemki w czasie dnia i w dłuższy sen nocny. Dorosły człowiek przesypia średnio 8 godzin na dobę, a niemowlę poświęca na sen większość dnia.

Wraz z wiekiem zmienia się także długość faz snu. Naukowcy zauważyli, że u niemowląt REM trwa prawie dwa razy dłużej niż u dorosłego człowieka. Niektóre teorie wiążą to z nabywaniem przez dzieci nowych umiejętności w czasie spania. Nieco inaczej niż u dorosłych rozkładają się cykle snu u niemowląt. U tych ostatnich trwają one około 50 minut i dopiero z wiekiem się wydłużają, aby w okresie dorosłym dojść nawet do 120 minut.

 

Co daje niemowlętom sen?

Jak wspominaliśmy, sen jest istotny dla organizmu człowieka w każdym wieku, ale pełni szczególną funkcję w przypadku noworodków i niemowląt. Przede wszystkim sen to odpoczynek i regeneracja organizmu. Praca niektórych narządów (np. nerek, serca) zostaje spowolniona, odpoczywają mięśnie, zostaje także ograniczona ilość bodźców docierających do układu nerwowego. To wszystko dzieje się w fazie REM. W tym czasie wzrasta także przepływ krwi do mózgu, a ten usuwa z pamięci zbędne dane i porządkuje potrzebne informacje. To właśnie faza REM ułatwia dzieciom przyswajanie wiedzy. To niezwykle istotne przy nabywaniu nowych umiejętności ruchowych i psychicznych. A nie zapominajmy, że małe dziecko uczy się niemal nieustannie.

Podczas spania zachodzi u noworodków także proces habituacji, który polega na przyzwyczajaniu układu nerwowego do określonych bodźców zewnętrznych. Sen to także rodzaj ucieczki przed nadmiarem nowych bodźców, którymi maluch jest bardzo mocno bombardowany w pierwszych tygodniach jego życia. Nie można również zapominać o istotnym wpływie snu na wydzielanie hormonu wzrostu, czyli somatotropiny (STH), który produkuje przysadka mózgowa w tych fazach spania, gdy generowane są fale delta (nREM).

Brak snu jest groźny zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. U osób cierpiących na takie zaburzenia może dochodzić nie tylko do spowolnienia czynności ruchowych, rozdrażnienia, znużenia, ale także do depresji. Bezsenność u dzieci może również powodować agresję i niestabilność zachowań. Dlatego rodzice powinni szczególnie zwracać uwagę na sen niemowląt, a przedłużające się problemy ze spaniem dzieci muszą być konsultowane z lekarzem.

 

Autor: Piotr Strugała


Dziękujemy za korzystanie z Portalu Pacjenta

Mednow Sp. z o.o.

ul. Johna Baildona 66A,

40-115 Katowice,

KRS 0001164024, NIP 6751811676

Zmień zgody cookie

Ładowanie zakończone