Rehabilitacja kardiologiczna
Rehabilitacja to nieodzowny element procesu leczenia chorób serca. Dzięki niej pacjent może wrócić do normalnego życia i aktywności. Jest w stanie także zapobiec chorobom tego narządu, na które pacjent jest narażony.
Kto może poddać się rehabilitacji kardiologicznej?
W pierwszym rzędzie kwalifikują się do niej osoby po przebytym zawale serca. Skorzystać z niej mogą także pacjenci dotknięci chorobą wieńcową, w szczególności po angioplastyce lub po zabiegu pomostowania. Do grupy osób, którym zaleca się rehabilitację kardiologiczną wchodzą pacjenci po operacjach kardiologicznych, z niewydolnością serca, z wrodzonymi lub nabytymi wadami serca oraz po wszczepieniu stymulatora. Polecana jest także w profilaktyce chorób serca.
Trzy etapy leczenia
Rehabilitacja kardiologiczna składa się z trzech etapów. Pierwszy z nich to leczenie szpitalne. Polega ono na poprawie samopoczucia pacjenta po przebytym zawale lub operacji. Pomaga wrócić choremu do samodzielności. Zaczyna się od razu po ustabilizowaniu się stanu zdrowia po przebytym zabiegu.
Na początek włącza się ćwiczenia oddechowe i siadanie oraz niewielki wysiłek fizyczny, aż do odzyskania możliwości samodzielnego chodzenia. Wykonuje się także działania niwelujące efekty długotrwałego leżenia, takie jak osłabienie, zanik mięśni i odleżyny. Okres ten trwa zazwyczaj od 7 dni do dwóch tygodni.
Etap drugi zaczyna się zaraz po wypisaniu pacjenta ze szpitala. Może odbywać się w domu, na oddziale rehabilitacyjnym lub w poradni. Czas jego trwania powinien wynosić od 4 do 12 tygodni. Polega na wdrożeniu wysiłku fizycznego o różnych intensywnościach. Sesje powinno przeprowadzać się około czterech razy w tygodniu, a czas ćwiczeń nie powinien być mniejszy niż 30 minut. Do najczęstszych ćwiczeń należą:
- Jazda na rowerze stacjonarnym lub marsz na bieżni;
- Ćwiczenia interwałowe z wykorzystaniem cykloergometrów (rowerków) lub bieżni;
- Ćwiczenia na wzmocnienie mięśni – hantle, taśmy, ćwiczenia na atlasie;
- Ćwiczenia ogólne – rozciąganie, rozluźnianie;
- Ćwiczenia w formie zabaw rekreacyjnych dla pacjentów w dobrym stanie ogólnym;
- Ćwiczenia w wodzie;
- Ćwiczenia oddechowe.
Przy niewydolności serca lub małej tolerancji na wysiłek fizyczny rehabilitant lub lekarz zaleca inne formy ćwiczeń.
Etap trzeci to utrzymanie efektów leczenia i poprawa trybu życia. Powinien on trwać do końca życia. Pacjent może sam lub w ośrodkach kardiologicznych wykonywać ćwiczenia poznane na etapie II. Należy ćwiczyć 3-5 razy w tygodniu po 30-45 minut. Do aktywności można włączyć nordic walking, pływanie, jazdę na rowerze i rekreacyjne uprawianie sportu, takie jak tenis, taniec czy jazda na nartach. Ważna jest także zmiana trybu życia na zdrowszy – rzucenie palenia, racjonalna dieta i ruch.
Co daje rehabilitacja kardiologiczna?
Jej celem jest przede wszystkim pomoc w powrocie do normalnego życia. Podczas rehabilitacji pacjent uczy się jakie ćwiczenia powinien wykonywać oraz jak wygląda prawidłowa dieta. Dowiaduje się także o szkodliwości nałogów, w szczególności palenia papierosów. Rehabilitacja zmniejsza nasilenia objawów choroby oraz zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia takich samych lub innych chorób serca.
Ćwiczenia fizyczne pomagają utrzymać silne mięśnie i wysoką wydolność serca. W dalszej perspektywie sprawią także, że chory będzie mógł samodzielnie wykonywać obowiązki domowe, a nawet wrócić do pracy zawodowej. Ruch pozwoli utrzymać odpowiednią masę ciała, co jest wskazane nie tylko przy chorobach serca. Solidne przeprowadzanie trzeciego etapu zmniejsza zarówno ilość koniecznych wizyt u lekarza, jak i ryzyko hospitalizacji. Rehabilitanci dbają także o psychikę chorych. Uwalniają ich od negatywnych emocji, strachu i poprawiają ogólne samopoczucie.
Szpital uzdrowiskowy, sanatorium, przychodnia uzdrowiskowa – czym się różnią?
Podczas realizacji drugiego etapu rehabilitacji mamy kilka możliwości wyboru miejsca jej przeprowadzenia. Do szpitali uzdrowiskowych trafiają najczęściej pacjenci bezpośrednio po pobycie w szpitalu, a także osoby, które leczyły się w poradni kardiologicznej. Skierowanie do szpitala uzdrowiskowego wypisuje lekarz.
Do sanatorium przybywają osoby dotknięte przewlekłymi chorobami, których objawy są tylko nieznaczne, to znaczy, że nie utrudniają normalnego życia. Do tej placówki pacjenta może skierować lekarz pierwszego kontaktu, kardiolog lub ordynator oddziału kardiologicznego w szpitalu.
Natomiast do przychodni uzdrowiskowej przyjmuje się pacjentów w dobrym stanie ogólnym. Powinny chodzić do niej także osoby narażone na choroby układu krążenia lub z pierwszymi objawami różnego rodzaju schorzeń.
Autor: Urszula Stanisławska-Hunek