Pielęgnowanie noworodka i niemowlęcia
Nowo narodzone dziecko wymaga szczególnej uwagi, a także troski i opieki rodziców. Do ich obowiązków należy karmienie, kąpiel, pielęgnacja i przewijanie maluszka. To czasami okazuje się trudne, zwłaszcza dla rodziców, którzy wychowują swoje pierwsze dziecko. W takiej sytuacji mamy często nie wiedzą, co wolno używać, a co jest zakazane przy pielęgnacji noworodka czy niemowlęcia.
Zanim narodzi się dziecko, planujemy i kupujemy wyprawkę, aby jak najlepiej przygotować się na przyjście na świat nowego członka rodziny. Wózek, łóżeczko, wanienka, ubranka, pieluchy, kosmetyki do pielęgnacji - to wszystko jest niezbędne w pierwszych miesiącach życia maluszka. Jest to również duży koszt dla rodziców. Według Centrum Badań Ekonomii i Biznesu w Wielkiej Brytanii rodzice wychowujący dziecko do pierwszego roku życia muszą liczyć się z wydatkami na poziomie 65 tys. zł. Oczywiście w Polsce koszty utrzymania są o wiele niższe i rocznie nie powinny przekroczyć około 30 tys. zł (źródło: http://rodzinneporachunki.pl/ile-kosztuje-dziecko-raport-wydatkow-po-pierwszym-roku-zycia/). Natomiast według raportu opracowanego w 2016 roku przez Centrum im. Adama Smitha koszt wychowania jednego dziecka do osiągnięcia osiemnastego roku życia w Polsce wynosi od 176 tys. do 190 tys. zł, a dwójki dzieci od 317 tys. do 350 tys. zł ( http://smith.pl/sites/default/files/zalaczniki_201606/raport2016_v3.pdf).
Jak kąpać dziecko?
Kąpiel powinna być dla maluszka przyjemnością i musi dobrze mu się kojarzyć. Rodzice powinni zadbać o właściwą oprawę tego rytuału. Odpowiednia temperatura w pomieszczeniu, gdzie myjemy dziecko, wynosi 22 – 25 st. Celsjusza, natomiast woda w wanience musi być ciepła, ale nie gorąca (około 35 - 37 st. Celsjusza). Co do częstotliwości kąpieli, opinie są podzielone. Niektórzy pediatrzy twierdzą, że noworodka należy myć codziennie, inni uważają, że wystarczy zrobić to co drugi dzień, aby za bardzo nie wysuszać wrażliwej skóry maleństwa.
Nie wolno nalewać zbyt dużo wody do wanienki, wystarczy, gdy będzie ona sięgała około 10 cm powyżej dna. Nie należy kłaść dziecka bezpośrednio do wanienki, trzeba położyć na dnie pieluchę tetrową, ewentualnie specjalny gumowy lub gąbkowy wkład. Myjąc noworodka, należy pamiętać, aby właściwie zabezpieczyć jego pępek i nie zamoczyć opatrunku. Maluszka myjemy w pozycji półsiedzącej, lewą rękę podkładając mu pod plecki, trzymając go pod pachą, tak aby główka dziecka była ułożona na naszym przedramieniu. Prawą ręką myjemy dziecko myjką lub delikatną gąbką.
Przed kąpielą należy przygotować wszystkim potrzebne akcesoria, np. miękki, delikatny ręcznik, mydełko lub żel, szampon przystosowany do potrzeb niemowląt oraz ubranka i czystą pieluszkę. Po umyciu należy dobrze wytrzeć dziecko i natłuścić jego skórę oliwką lub kremem. W przypadku noworodka z pozostałością pępowiny należy pamiętać, aby miejsce to dwa razy dziennie przemywać spirytusem 70%. Odpadanie resztek pępowiny trwa od 10 do 14 dni.
Przewijanie niemowlęcia
Niemowlę załatwia się kilkanaście razy na dobę, minimum co trzy godziny rodzic musi zmienić mu pieluszkę. Bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja pupy malucha. Przede wszystkim należy dokładnie oczyścić wszystkie zagłębienia i fałdki. Najlepiej do tej czynności użyć specjalnych chusteczek nawilżających, mogą być z dodatkiem rumianku lub aloesu. Należy zachować odpowiedni kierunek oczyszczania - u dziewczynek trzeba to robić od cewki moczowej do pupy, natomiast u chłopców należy pamiętać o niedociąganiu napletka.
Po oczyszczeniu i wysuszeniu możemy nałożyć na skórę pupy cienką warstwę kremu przeciw odparzeniom. Następnie zakładamy pieluszkę jednorazową, uważając, aby nie zapiąć jej za ciasno. Pomiędzy pieluchą a brzuszkiem powinien być odstęp mieszczący palec dorosłej osoby. Pamiętajmy, aby podczas zmiany pieluszki unosić pupę malucha, nigdy nie wolno ciągnąć go za nóżki.
Włosy, skóra, paznokcie
Skóra niemowlęcia jest bardzo delikatna, dlatego wybierając się na pierwsze spacery, warto zabezpieczyć ją kremem ochronnym przed zewnętrznymi warunkami atmosferycznymi jak słońce czy mróz. W pierwszych tygodniach maluch ma niewiele włosków na głowie, dlatego wystarczy myć je podczas kąpieli łagodnym szamponem. Innych środków trzeba użyć, gdy na główce niemowlęcia pojawi się ciemieniucha. Do walki z nią może wystarczyć oliwka dla dzieci, jednak przy bardziej zaawansowanym problemie, warto skorzystać z preparatów dostępnych w aptece.
Noworodki często rodzą się z długimi paznokciami. W domu należy je obciąć delikatnie nożyczkami przeznaczonymi dla niemowląt, aby zapobiec przypadkowemu podrapaniu się dziecka po twarzy. Ta czynność nie jest łatwa, dlatego warto spróbować zrobić to podczas snu malucha.
Bardzo ważną kwestią jest także pielęgnacja uszu i oczu dziecka. Uszy należy czyścić, delikatnie przecierając małżowinę. Nie wolno wkładać patyczka do wnętrza ucha, aby nie wepchnąć głębiej woskowiny. Oczy noworodka są bardzo wrażliwe, należy chronić je przed jaskrawym światłem oraz słońcem. Można je czyścić wyjałowionym gazikiem nasączonym ciepłą wodą lub solą fizjologiczna. Robimy to od kącika zewnętrznego oka do wewnętrznego.
Dbanie o higienę malucha jest bardzo ważne, ponieważ zapobiega różnym chorobom, jak również groźnym infekcjom. Pielęgnacja i opieka nad niemowlakiem zajmuje dużo czasu, jednak gdy rodzice nabiorą wprawy, te na pozór niełatwe czynności staną się rutyną.
Autor: Piotr Strugała