Niewydolność oddechowa u dzieci
Niewydolność oddechowa zagraża życiu dziecka. Brak odpowiedniej wymiany gazowej w płucach jest powodem niedotlenienia. Jeśli nie zostanie podjęte leczenie, z powodu ich niedotlenienia dojdzie do obumierania komórek, a następnie śmierci dziecka.
Przyczyny niewydolności oddechowej
Na skutek upośledzenia wymiany gazowej w płucach, dochodzi do hipoksemii – spadku ciśnienia parcjalnego tlenu poniżej 60 mm/Hg lub hiperkapnii, gdy wzrasta ciśnienie CO2 powyżej 45 mm/Hg.
Najważniejszymi przyczynami niewydolności oddechowej płucnej są urazy klatki piersiowej, zapalenie płuc, a także zatrucie dymem papierosowym, zachłyśnięcie się treścią żołądkową, co może wywołać ciężkie zapalenie płuc oraz podtopienie. Do niewydolności mogą prowadzić choroby noworodków, np. zespół mokrego płuca, wady układu oddechowego, a także choroby górnych dróg oddechowych, opłucnej lub przewlekłe choroby – np. astma oskrzelowa.
Przyczyny pozapłucne może wywołać zapalenie trzustki, dolegliwości kardiologiczne, urazy, wzrost ciśnienia śródczaszkowego oraz sepsa, oparzenia lub choroby mięśni oraz choroby wirusowe. Grypa także może powodować niebezpieczne powikłania – w tym zapalenie płuc, które w krótkim czasie może być powodem niewydolności oddechowej.
Jakie są objawy?
Dziecko z niewydolnością oddechową ma problemy ze swobodnym oddychaniem, odczuwa duszności, co uwidacznia się przyspieszonym lub zwolnionym oddechem, łapaniem powietrza ustami, trudnością w mówieniu i zsinieniem skóry.
Gdy niedotlenienie dotyczy ośrodkowego układu nerwowego, mogą wystąpić drgawki, utrata świadomości, a nawet śpiączka. Przy niedotlenieniu układu krążenia dochodzi do zwolnienia rytmu serca, a nawet zatrzymania krążenia.
Jeśli zaobserwuje się objawy mogące wskazywać na ostrą niewydolność, należy wezwać pogotowie, ponieważ stan ten stanowi bezpośrednie zagrożenia życia dziecka. Przy przewlekłej niewydolności potrzebna jest stała konsultacja z lekarzem specjalistą i obserwacja dziecka, by w porę zareagować, gdy dojdzie do pogorszenia się stanu zdrowia.
Leczenie niewydolności oddechowej
Podstawowym zadaniem lekarza jest wykrycie przyczyny niewydolności oraz poprawa utlenowania krwi. Dziecku podaje się tlen i stosuje pomocniczą wentylację, np. przy pomocy respiratora.
W celu rozpoznania niewydolności oddechowej muszą zostać wykonane konieczne badania, w tym:
- badanie gazometryczne krwi;
- pomiar saturacji krwi z zastosowaniem pulsoksymetru, co wskaże poziom utlenowania krwi;
- przeprowadzenie wywiadu;
- badanie lekarskie pozwalające ustalić przyczyny niewydolności.
Przeprowadzone zostają również dodatkowe badania morfologii krwi obwodowej, tomografia klatki piersiowej, EKG, echo serca, badania spirometryczne oraz wskaźnik CRP.
Ostra niewydolność oddechowa ustępuje po usunięciu przyczyny dolegliwości. Natomiast stan przewlekły utrzymuje się przez czas trudny do ustalenia, wymaga stałej konsultacji lekarskiej i bacznej obserwacji stanu zdrowia dziecka.
Jak uniknąć niewydolności oddechowej?
Chociaż nie można wskazać skutecznej metody na uniknięcie dolegliwości, możliwe jest znaczne wyeliminowanie niebezpieczeństwa wystąpienia.
Dla uniknięcia infekcji, mogących stać się przyczyną niewydolności oddechowej, warto poddać dziecko ochronnemu szczepieniu. Zaleca się zastosowanie szczepionek przeciw pneumokokom, ospie wietrznej lub meningokokom.
Przewlekła niewydolność oddechowa wymaga stałej opieki specjalistycznej.
W przypadku chorób przewlekłych działaniem zmniejszającym ryzyko wystąpienia niewydolności oddechowej będzie stosowanie się do zaleceń lekarskich, systematyczna kontrola w ośrodkach i poradniach specjalistycznych.
Autor: Urszula Stanisławska-Hunek