Kiedy do ortodonty
Ortodonta jest lekarzem specjalistą zajmującym się leczeniem nieprawidłowości zgryzu oraz wadami zębów. Do niego należy postawienie diagnozy o konieczności podjęcia odpowiednich kroków leczniczych, niezależnie od wieku pacjentów.
Zgłoszenie się z dzieckiem do ortodonty
Pierwszy kontakt z ortodontą powinien nastąpić, gdy dziecko ma trzy lata. Rodzice zwykle zwlekają z wizytą do momentu, kiedy zęby mleczne zostaną zastąpione trwałymi. Nie jest to właściwe podejście do problemu. Korekta wadliwego zgryzu powinna nastąpić jak najwcześniej. Ortodonta sprawdzi, czy dziecko ma prawidłowo ustawione łuki zębowe, a co za tym idzie – prawidłowy zgryz, bez szpar między zębami mlecznymi.
Już u małego dziecka można sprawdzić, jakiego kształtu są łuki zębowe i ustalić, czy ssanie smoczka lub picie z butelki nie trwało za długo (zwyczaj ten powoduje powstawanie szpar między przednimi zębami).
Lekarz doradzi, jak odzwyczaić dziecko od ssania. Jeśli istnieje potrzeba zostanie zastosowany aparat ortodontyczny, w postaci płytki przedsionkowej. Półkolista płytka otacza łuk zębów, zapobiegając wadom zgryzu. Dziecko powinno mieć założony aparat w czasie snu oraz kilka godzin w czasie dnia.
Jakie są najczęstsze problemy wymagające wizyty u specjalisty?
Dzieci w wieku 3-4 lat, które nie wyzbyły się odruchu ssania, mają problem z właściwym umieszczeniem języka. W czasie połykania pokarmu, język wypełnia szparę między przednimi zębami. Ortodonta zaleci odpowiednie ćwiczenia, które nauczą dziecko połykania, z językiem opartym na podniebieniu, co spowoduje zamknięcie się szpary. Wśród zaleceń, znajdą się oduczenie dziecka picia z butelki, zwrócenie uwagi, by nie ssało palca i nie obgryzało paznokci, oduczyło się ssania smoczka.
Problemy może spowodować nawyk oddychania przez usta. Dziecko, które nie potrafi oddychać przez nos, będzie miało wysunięte do przody zęby przednie, tzw. wystające oraz nieprawidłowe ustawienie zębów na łukach. W tym przypadku podczas zwarcia zębów, dolne uzębienie nie styka się z górnym. Boczne zęby, nie mogąc się pomieścić, będą krzywe. Profil dziecka ukaże cofniętą brodę oraz wystające przednie zęby. Ortodonta udzieli wskazówek, jak nauczyć dziecko oddychać przez nos. Może się okazać, że konieczna jest konsultacja laryngologiczna, by wykluczyć dolegliwości związane z nieprawidłową budową/pracą górnych dróg oddechowych.
Czasem zęby górne zachodzą na dolne w bardzo widoczny, zwracający uwagę sposób. Zachodzi to w sytuacji wady tzw. zgryzu głębokiego skutkującego ścieraniem siekaczy. Jeśli dolne zęby wysuwają się przed górne, występuje przodozgryz, który uwidacznia się wysunięciem dolnej wargi.
Problemy z zaawansowaną próchnicą to nie tylko bolesne przeżycia. Jedzenie pokarmów po zdrowszej stronie może także być przyczyną wady zgryzu. W miejsce mleczaka, który wypadnie z powodu choroby, mogą przemieścić się inne zęby w ten sposób powodując nieprawidłowości w postaci zgryzu krzyżowego, a nawet przemieszczenie się żuchwy. W takim przypadku dziecko powinno leczyć się stomatologicznie, by próchnica nie dotknęła wszystkich zębów. Ważna jest także prawidłowa higiena jamy ustnej.
Po ustąpieniu mlecznych zębów, gdy pojawią zęby trwałe, dziecko powinno zgłaszać się na konsultacje stomatologiczne co sześć miesięcy.
Zaniechanie leczenia u ortodonty
Zapobieganie nieprawidłowemu zgryzowi jest warunkiem zachowania zdrowego uzębienia. Krzywe zęby narażone są częściej na próchnicę i choroby dziąseł. Utrudnienia z prawidłową i skuteczną higieną takich zębów związane są z gromadzeniem się resztek jedzenia w trudno dostępnych miejscach.
Nieprawidłowy zgryz może stać się powodem ocierania się o siebie zębów, co niszczy szkliwo i powoduje ich tkliwość, np. pod wpływem zimnych lub gorących napojów. Często, przez nieprawidłowo rosnące zęby, dochodzi do skaleczenia języka. Wizyta u ortodonty może zapobiec problemom trawiennym zachodzącym po niedokładnym rozdrobnieniu pożywienia, z powodu wadliwego zgryzu oraz bolesnym zmianom stawów skroniowo-żuchwowych.
Jeśli dziecko będzie miało problemy z jedzeniem, oddychaniem, prawidłową higieną, a także z własnym wyglądem, przełoży się to na jego funkcjonowanie w grupie rówieśniczej, podejmowaniem szkolnej aktywności oraz działalności w dorosłym życiu.
Warto pamiętać, że wpływ nieprawidłowego zgryzu na stan zdrowia może objawiać się przez całe życie.
Autor: Urszula Stanisławska-Hunek