Jesteś na stronie Jak zacząć trening?Przejdź do:
Jak zacząć trening?
26 lip 2017

Jak zacząć trening?

Rozpoczęcie uprawiania jakiejkolwiek aktywności fizycznej musi być poprzedzone odpowiednim przygotowaniem. Przede wszystkim należy zajrzeć w głąb siebie i odpowiedzieć sobie na pytanie, czy wszystko ze mną jest w porządku, czy jestem zdrowy, co ewentualnie mi dolega i na co powinienem/powinnam zwrócić szczególną uwagę w trakcie treningu.

Rozpoczęcie uprawiania jakiejkolwiek aktywności fizycznej musi być poprzedzone odpowiednim przygotowaniem. Przede wszystkim należy zajrzeć w głąb siebie i odpowiedzieć sobie na pytanie czy wszystko ze mną jest w porządku, czy jestem zdrowy, co ewentualnie mi dolega i na co powinienem/powinnam zwrócić szczególną uwagę w trakcie treningu.

 

Przykładem mogą być tutaj osoby, które niedawno rzuciły palenie papierosów i postanowiły zmienić swoje nawyki zdrowotne. Chcąc poprawić swoją kondycję oraz wydolność dana osoba postanawia biegać. Jednak należy zdawać sobie sprawę, że aby osiągnąć wymarzony cel (jakim będzie np. przebiegnięcie 10km) należy stopniować intensywność treningu ze względu na ograniczenia układu oddechowego spowodowane wieloletnim nadużywaniem papierosów. Wydaje się to logiczne, wręcz oczywiste, jednakże rzadko jest to obserwowane w codziennym życiu. Osoba taka postanawia w trakcie pierwszego treningu przebiec choćby kilometr, który dla nieprzygotowanego organizmu staje się męczarnią. Gwałtowny wzrost zmęczenia, niemożność złapania oddechu, a w konsekwencji na drugi dzień mikrouszkodzenia włókien mięśniowych (potocznie nazywane zakwasami) powodują niechęć do podjęcia kolejnego treningu. A przecież można zacząć w zupełnie inny sposób. Szczególną uwagę muszą zwrócić osoby będące po incydentach kardiologicznych, takich jak np. zawał mięśnia sercowego. Osoby te powinny mieć szczegółowo dobrany program treningowy, dostosowany i wyliczony specjalnie do ich wydolności fizycznej, VO2max (maksymalny minutowy pobór tlenu) oraz tętno, w jakim powinien odbywać się trening. Zbyt intensywna aktywność fizyczna może spowodować zaburzenia homeostazy organizmu oraz mieć negatywny wpływ na układ sercowo-krążeniowy.

 

Aeroby

Każdy trening powinien rozpocząć się rozgrzewką. Wydaje się to sprawą oczywistą, jednakże nieodpowiednie dobranie bądź wykonanie rozgrzewki, może skutkować nieodpowiednim wykonaniem planu treningowego. Każda rozgrzewka powinna się rozpocząć lekkim treningiem aerobowym. Trening aerobowy, potocznie nazywany treningiem tlenowym, wziął swoją nazwę ze sposobu w jaki organizm pozyskuje energię do wykonania danych ćwiczeń. Podczas ćwiczeń tlenowych krew jest w stanie dostarczyć do mięśni odpowiednie ilości tlenu, aby wystarczyły one do produkcji adekwatnej ilości energii z takich związków, jak tłuszcze czy węglowodany. Istotnie jest, aby pamiętać, że w trakcie treningu aerobowego mięśnie nie mogą być zbyt mocno obciążone, gdyż krew nie będzie w stanie dostarczyć do nich odpowiednich ilości tlenu. Dlatego należy pamiętać, że trening tlenowy cechuje małe zaangażowanie siłowe mięśni. Trening aerobowy nie angażuje jednego wybranego mięśnia, ale obejmuje duże grupy mięśniowe: nóg, ramion czy pleców. Trening aerobowy wykonywany jednostajnie i równomiernie, nie przemęcza mięśni, a jednocześnie jest wystarczająco intensywny, aby pobudzić układ krążenia i zmobilizować mięśnie do przyspieszonego metabolizmu.

Rozgrzewka aerobowa, aby była skuteczna, nie możne spowodować pracy na zbyt wysokim tętnie, ponieważ będzie oznaczało to, iż serce pracuje zbyt szybko, a to uniemożliwia dostarczenie natlenowanej krwi do mięśni, w których brakuje tlenu. Dlatego uważa się, że tętno w treningu aerobowym powinno mieścić się w granicach 55-85% tętna maksymalnego.

Jak obliczyć swoje tętno maksymalne? Sposób jest bardzo prosty:

Tętno maksymalne = 220 – wiek

Dla rozgrzewek aerobowych przed częścią właściwą treningu zaleca się dolne granice treningowe tętna, czyli 55-60% tętna maksymalnego.

Przykładami treningów aerobowych, które można stosować jako rozgrzewkę przed częścią główną treningu są: bieganie, jazda na rowerze (z małym oporem), nordic walking, pływanie, orbitrek, steper, czy tak zwany trening na wioślarzu.

 

Oddychanie

Trening oddechowy również odgrywa zasadniczą rolę w trakcie rozgrzewki treningowej. Należy zwrócić uwagę na odpowiedni timing oddechowy, w którym wdech bierze się przez nos, a wydech przez usta. Cykl oddechowy składa się z wdechu, który powinien być krótszy niż wydech przez usta. Wstrzymywanie oddechu lub praca na tak zwanym wdechu powoduje niedostateczną podaż tlenu do organizmu przez co mięsnie nie są odpowiednio dotlenione, co w konsekwencji powoduje szybsze odczucie zmęczenia oraz tak zwaną zadyszkę.

Rozgrzewka powinna zawierać przerwy, w których osoba trenująca bez wykonywania jakiejkolwiek aktywności fizycznej nabiera głęboki wdech przez nos a następnie powoli wydmuchuje powietrze ustami. Należy zwrócić uwagę, aby wydech był dłuższy niż wdech. Taka przerwa składająca się z 5-10 cykli oddechowych powoduje uspokojenie organizmu, wyrównanie tętna oraz odpowiednią podaż tlenu do organizmu.

 

Stretching dynamiczny

Kolejnym rodzajem jaki możemy wykorzystać w rozgrzewce treningowej jest stretching dynamiczny. Polega on na wykonywaniu ćwiczeń rozciągających daną grupę mięśniową, a następnie na powrocie do normalnej długości tych mięśni. Stretching poprawia elastyczność mięśni, ścięgien oraz więzadeł tym samym przygotowując je do większego obciążenia w części głównej treningu. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, aby wykonywać ten rodzaj ćwiczeń na uprzednio rozgrzane mięśnie (po np. krótki truchcie). Wykonywanie stretchu na nierozgrzanych strukturach miękkich może spowodować ich kontuzje (skręcenia, zwichnięcia czy nawet zerwanie więzadeł). Przykładami tak dynamicznej rozgrzewki mogą być wymach wolną kończyną (nieobciążoną kończyną dolną), naprzemienne wspinanie się na palce stóp, dynamiczne wykroki czy wymach i krążenia kończyn dolnych lub pajacyki.

 

Odżywianie

Niezmiernie istotnym elementem treningu jest przygotowanie organizmu do wydatku energetycznego, jakim będzie planowana aktywność fizyczna. W dzisiejszych czasach często słyszy się prześmiewczo bądź też nie zdanie „najpierw masa potem rzeźba”. Zdanie to jest zasadne tylko wtedy, gdy chcemy zwiększyć przyrost tkanki mięśniowej. W każdym innym przypadku zdanie popularne w dzisiejszych czasach jest niezasadne.

Warto pamiętać o posiłku przed treningiem. Jeżeli jest to posiłek syty, zaleca się spożycie go na 3 godziny przed treningiem. Jeżeli natomiast posiłek jest lekki lub jest to przekąska, powinno się ją spożyć na 1-2 godziny przed aktywnością fizyczną. Przed treningiem należy sięgnąć po danie zawierające produkty o niskim indeksie glikemicznym jak np. omlet z płatków owsianych, grillowana pierś z kurczaka, chudy twarożek. Dzięki temu uniknie się gwałtownego skoku poziomu cukru we krwi, a następnie jego gwałtownego spadku. Niski indeks glikemiczny zapewnia powolny wzrost poziomu glukozy, przez co organizm stopniowo otrzyma energię niezbędną do treningu bez uczucia zmęczenia.

 

Nawodnienie

Woda stanowi 50-60% masy ciała i jest składnikiem każdego organu. Jest niezbędna do życia oraz jak wykazały badania naukowe, człowiek bez jedzenia jest w stanie wytrzymać nawet 2 tygodnie, natomiast warunkiem bezwzględnym jest spożywanie wody. W ciągu dnia wraz z pokarmem dostarczamy około 30% zapotrzebowania organizmu na płyny. Zaleca się spożycie średnio 2-2,5 litra płynów na dobę.

Na około 1-1,5 godziny przed treningiem zaleca się spożycie około 500ml wody. Na około 20-30 minut przed aktywnością fizyczną można spożyć napój izotoniczny, który wzbogaci organizm w elektrolity, które będą utracone w trakcie treningu.

 

Nastawienie psychiczne

Nastawienie psychiczne na początku, ale również w trakcie uprawiania sportu, odgrywa niezmiernie istotną rolę. Bez motywacji i chęci nie podejmiemy się dodatkowego zajęcia, jakim jest sport. Pobudek psychologicznych, dla których rozpoczynamy swoją przygodę ze sportem może być wiele: postanowienie zrzucenia kilku zbędnych kilogramów, wzmocnienie wybranych partii mięśniowych, odreagowanie po ciężkim dniu w pracy, spotkania towarzyskie w trakcie aktywności czy nawet moda jaką w dzisiejszych czasach jest bycie „fit”.

Jednakże, niezależnie od powodu, dla którego zdecydowaliśmy się rozpocząć uprawianie sportu, należy pamiętać o kilku istotnych krokach zanim rozpoczniemy trening.

Przed przystąpieniem do ćwiczeń należy zrobić rozgrzewkę głowy, czyli wyrzucić wszystkie negatywne myśli oraz emocje jakie w danym momencie nam towarzyszą. Stres, zdenerwowanie nie sprzyjają rozpoczęciu treningu, ponieważ owa aktywność będzie tylko tłem dla myśli kłębiących się w głowie. Jak to zrobić? Nie da się przestać myśleć. Natura nie lubi pustki, ani próżni, więc należy skierować swoje myśli na tor pozytywnego nastawienia i myślenia. Odsunąć od siebie to co nas gnębi, boli czy frustruje i przemienić nasz nastrój na pozytywną ścieżkę nawet żartując, czy drwiąc z własnych negatywnych emocji.

Następnie powinniśmy się rozluźnić. Śmiech, dowcipkowanie powoduje wzrost endorfin (hormonów szczęścia), a tym samym wzmocni chęć do treningu. Jeżeli np. umówiliśmy się ze znajomymi na wspólny trening piłki nożnej, to formą rozluźnienia, nie tylko dla jednostki, ale również dla całej grupy, może być 5 minutowa gra w berka. Spowoduje przypływ wspomnień z dzieciństwa, jak również nieoczekiwaną ilość śmiesznych i zabawnych sytuacji, które odepchną negatywne emocje skumulowane w ciągu całego dnia.

Ostatnim etapem treningu głowy przed aktywnością fizyczną jest skupienie się na celu naszego treningu, a nie na jego wyniku. Postawienie celu treningowego jest bardzo istotne, gdyż to właśnie cel daje nam motywacje do jego osiągnięcia, natomiast należy pamiętać, aby cel był możliwy do osiągnięcia. Osiągając zaplanowany cel nasze morale potreningowe wzrastają i dają nam chęć do kolejnego treningu. Cel nie może być wyśrubowany. Jeżeli znamy stan swojej kondycji fizycznej, a postanowiliśmy uprawiać jogging, to celem na pierwszy trening niech będzie dla przykładu przebiegnięcie 3 km. Jeżeli w trakcie jednostki treningowej uda się nam osiągnąć ten cel, a nawet będziemy mieli jeszcze siły, żeby przebiec dodatkowe 500m, to będzie to miało pozytywny wpływ na nasze nastawienie do sportu. Jeżeli natomiast, damy sobie za cel przebiegnięcie w pierwszym dniu 10km, a zdołamy przebiec tylko 8km (i to jeszcze ostatnie 2km z wielkim trudem i wysiłkiem), to uznamy, że uprawianie sportu jest bezsensowne, zbyt męczące i niemożliwe dla nas. Chęć do treningu spadnie, a towarzyszące temu zmęczenie, zadyszka oraz zakwasy spowodują, że następny trening (o ile w ogóle do niego dojdzie) odłożymy w czasie.

Jak widać rozpoczęcie treningu to wieloetapowy proces, który powinien być spełniony, aby sport, który uprawiamy lub który chcemy uprawiać przyniósł nam oczekiwane korzyści. Nastawienie psychologiczne, odpowiednie odżywianie, nawadnianie organizmu oraz rozgrzewka spowodują, że aktywność fizyczna będzie przyjemnością, a nie przykrym obowiązkiem. Jeżeli my będziemy do treningu pozytywnie nastawieni to jesteśmy w stanie swoim optymizmem zarazić swoje najbliższe otoczenie i spowodować, że jednoosobowy zjazd treningowy stanie się z czasem spotkaniem towarzyskim, w którym każdy z biorących w nim udział członków wyniesie dla siebie coś pozytywnego. Jednakże, należy pamiętać, że nie tylko przygotowanie przed treningiem ma znaczenie, ale również odpoczynek po treningu, ponieważ regeneracja po aktywności fizycznej jest niejednokrotnie tak samo ważna jak cały proces przedtreningowego przygotowywania się.

 

Autor: Justyna Ćwieląg - Magister fizjoterapii


Dziękujemy za korzystanie z Portalu Pacjenta

Mednow Sp. z o.o.

ul. Johna Baildona 66A,

40-115 Katowice,

KRS 0001164024, NIP 6751811676

Zmień zgody cookie

Ładowanie zakończone