Jesteś na stronie Jak przygotować się do sezonu narciarskiegoPrzejdź do:
Jak przygotować się do sezonu narciarskiego
24 lip 2017

Jak przygotować się do sezonu narciarskiego

Białe szaleństwo. Któż z nas nie marzy o białym puchu, delikatnym mrozie, błękitnym niebie ze świecącym słońcem. Wręcz wymarzona aura na mały wypad na narty. Jednakże, przykro to stwierdzić, ale większość z nas to narciarze-amatorzy, u których zryw sportowy jest dość nagły ale krótkotrwały.

Białe szaleństwo. Któż z nas nie marzy o białym puchu, delikatnym mrozie, błękitnym niebie ze świecącym słońcem. Wręcz wymarzona aura na mały wypad na narty. Jednakże, przykro to stwierdzić, ale większość z nas to narciarze-amatorzy, u których zryw sportowy jest dość nagły, ale krótkotrwały.

 

Sezon zimowy w Polsce jest krótki, a co za tym idzie, fani sportów zimowych chcą z zimy skorzystać jak najwięcej. Często jednak niestety zapominają o odpowiednim przygotowaniu fizycznym, technicznym oraz mentalnym, przez co narażają siebie oraz osoby w ich otoczeniu na nieprzyjemności. Jak więc temu zaradzić? Co można zrobić, aby wyjazd na narty oraz szusowanie było przyjemnością?

 

Po pierwsze kondycja

Przez większość roku znaczna część społeczeństwa spędza czas w sedenteryjnym trybie. Jeździmy do pracy autem, siedzimy w pracy, w domu położymy się na kanapie i tak mija dzień za dniem. Następnie przychodzi pora zimowa i wpadamy na genialny pomysł wyjazdu na narty. Jednakże dwudniowy trening przed samym wyjazdem nic nam nie da, a wręcz przeciwnie, może nam bardziej zaszkodzić. W pierwszej kolejności powinniśmy zadbać o kondycję. Siedzący tryb życia, niedostateczna ilość aktywności fizycznej, plus do tego niezbyt zdrowe nawyki żywieniowe (co dodatkowo wiąże się ze wzrostem masy ciała) niekorzystnie wpływają na dobry stan kondycji. Wręcz można powiedzieć, że tej kondycji nie mamy. Łapiemy zadyszkę przy wejściu na drugie piętro, podbiegnięcie do autobusu to już wyczyn. Aby poprawić sobie kondycję oraz wydolność proponowane jest zaczęcie przygody ze sportem od treningu aerobowego takiego jak marszobieg, trucht, jazda na rowerze czy ćwiczenia na orbitreku. Jest to praca o stałej, ale umiarkowanej intensywności powodująca wzrost temperatury wewnętrznej ciała, przyspieszenie tętna oraz poprawę wentylacji płuc. Tego typu ćwiczenia to niezbędne minimum, które należy wdrożyć przez zimowym szaleństwem, aby zminimalizować ryzyko urazu czy kontuzji.

 

Jak często?

O przygotowaniu do sezonu narciarskiego należy pomyśleć minimum na 2-3 miesiące przed rozpoczęciem zimy, jeżeli nie uprawiamy aktywności fizycznej na co dzień. Jeżeli jesteśmy aktywni na co dzień, przed wyjazdem na stok należy wykonywać tylko te ćwiczenia, które sfokusowane są na obszary ciała biorące bezpośrednio udział w sporcie zimowym. Dla pozostałych osób kilka rad. Po pierwsze wyżej wymienione minimum czasowe, czyli 2-3 miesiące przed zaplanowanym wyjazdem zacznijmy trening. Cykle treningowe powinny odbywać się z częstotliwością 3-5 razy na tydzień. Początkowo czas treningu będzie krótszy (dostosowany do naszej wydolności). Następnie czas można wydłużyć dochodząc finalnie do około 45min na jeden trening. Powinno to wystarczyć, aby prawidłowo odbyć rozgrzewkę, trening właściwy i mieć jeszcze czas na końcowe wyciszenie i rozciągnięcie się.

 

Trening siłowy

Część właściwa treningu powinna składać się z ćwiczeń siłowych wzmacniających siłę mięśni bezpośrednio biorących udział w narciarstwie. Istotą takiego treningu jest naprzemienna praca koncentryczna i ekscentryczna mięśni. Ta ostatnia jest niezmiernie ważna i jej powinniśmy poświęcić znaczną część swojej uwagi. Najważniejszą fazą ćwiczonego ruchu jest faza ekscentryczna czyli moment opuszczania ciężaru (schodzenie w dół w trakcie przysiadu, opuszczanie się w dół podczas podciągnięć na drążku itp.). Ta faza pracy odgrywa kluczową rolę w budowaniu oraz wzmacnianiu siły mięśniowej. Z tego właśnie powodu fazę ekscentryczną należy wykonywać z jak największą dokładnością i powoli.

 

Rozciąganie

Nieodzownym elementem zakończenia każdego treningu jest stretching. Korzyści płynące z rozciągania się po treningu to nie tylko maksymalizacja efektów treningu, ale również powiększenie zakresu ruchu w stawach, wzmocnienie ścięgien, polepszenie ukrwienia mięśni (lepsza regeneracja potreningowa poprzez wzmocnienie ukrwienia oraz dotlenienia mięśni) oraz rozluźnienie mięśni po treningu. Najbardziej korzystną formą rozciągania jest tak zwany stretching statyczny, czyli powolne rozciąganie mięśnia do momentu maksymalnego oporu. W tym punkcie zatrzymujemy się, pozostajemy kilka sekund, a następnie powoli wracamy do pozycji wyjściowej. Z czasem, w miarę możliwości, zwiększamy zakres rozciągnięcia poprzez delikatne przełamywanie oporu, gdyż tylko wtedy stretching będzie efektywny.

 

Ćwiczenia czucia głębokiego

Czucie głębokie, czyli inaczej propriocepcja to czucie stawowe, które pozwala organizmowi na lokalizację wybranych części ciała względem siebie oraz w przestrzeni. Lokalizacja ta jest możliwa dzięki receptorom zlokalizowanym w mięśniach, ścięgnach, więzadłach i torebkach stawowych. W trakcie ruchu generowane są impulsy wychodzące z komórek proprioceptywnych do rdzenia kręgowego, który z kolei wysyła drogą zwrotną impulsy do mięśni powodując ich skurcz. I tak np. w przypadku silnego i nagłego rozciągnięcia mięśnia, następuje szybka reakcja ze strony receptorów, która informuje o konieczności nagłego skurczu owego mięśnia w celu jego ochrony. Dzięki temu nagły skok, upadek czy utrata równowagi stają się niegroźne dla organizmu. Ćwiczenia czucia głębokiego można podzielić na trzy grupy. Ćwiczenia statyczne na nierównym podłożu, z zamkniętymi oczami z wykorzystaniem poduszek sensorycznych lub taśm z oporem. Ćwiczenia dynamiczne, w których wykorzystujemy ruch pozostałych kończyn jak np. wymachy kończynami górnymi podczas wykonywania przysiadu jednonóż na niestabilnym podłożu. Ćwiczenia funkcjonalne mające na celu ukierunkowanie ruchów dostosowanych do uprawiania określonego sportu, jak np. ruchy skrętne dla narciarstwa. Oczywiście zaczynając trening proprioceptywny zaczynamy od najłatwiejszych ćwiczeń z otwartymi oczami, stopniowo zwiększając poziom trudności poprzez zmniejszenie płaszczyzny podparcia, wydłużanie czasu trwania ćwiczenia, zamykanie oczu czy wydłużanie ramienia dźwigni.

 

Nogi to nie wszystko

Pamiętać należy, że w narciarstwie nogi są najciężej pracującą częścią organizmu, ale pozostałe jego części również biorą czynny udział w aktywności sportowej. Ręce, stawy barkowe, mięśnie pleców, mięśnie brzucha to również elementy biorące udział w sportach zimowych, jednak niejednokrotnie o nich zapominamy i traktujemy je „po macoszemu”. Każda zmiana kierunku ruchu polega na ruchu mięśni stabilizujących tułów, dlatego o nich też należy pamiętać podczas przygotowań do sezonu narciarskiego. Pompki, deska, pajacyki, przysiady, brzuszki to tylko kilka przykładów ćwiczeń uruchamiających mięśnie grzbietu, brzucha i ramion.

 

Zdrowy rozsądek

Jeżeli zrobiono by ankietę na stoku i zapytano się narciarzy „czy pan/pani dobrze jeździ na nartach” znacząca większość odpowiedziałaby pozytywnie. Jednakże badania wykazują, że tylko niewielki odsetek ludzi porusza się na stoku technicznie i kondycyjnie jest przygotowanych do szusowania na białym puchu. Z reguły przeceniamy swoje możliwości lub sugerujemy się formą z lat poprzednich. Jedziemy na stok nieprzygotowani przez co stwarzamy bezpośrednie niebezpieczeństwo dla siebie, jak i pozostałych. Już po pierwszym zjeździe czujemy się na tyle sprawni, że kolejna trasa, jaką planujemy pokonać, będzie trudniejsza. Potem, w trakcie drugiego zjazdu okazuje się, że nie umiemy sobie poradzić z trudnością trasy, męczymy się, a to z kolei powoduje, że stwarzamy zagrożenie dla innych uczestników zimowiska. Na stoku, tak samo jak na drodze, powinna obowiązywać zasada ograniczonego zaufania, jednakże nie każdy mocarz, przeceniający swoje możliwości jest tego świadomy. Dlatego właściciele stoków, lekarze oraz inni uczestnicy zimowisk apelują, by liczyć siły na zamiary. Zacznijmy od trasy łatwiejszej, a gdy nasz organizm zaadaptuje się do wzmożonego wysiłku zmieńmy trasę na trudniejszą. Z pewnością takie postępowanie będzie bardziej bezpieczne dla nas samych jak i innych narciarzy.

 

Odpowiedni sprzęt

Zgodnie z obowiązującym prawem, w Polsce do 16 roku życia istnieje obowiązek jeżdżenia w kasku na stoku. Jak dobrać kask? Przede wszystkim należy zmierzyć obwód głowy (około 1 cm nad brwiami). Kask powinien być dobrze dopasowany, jednakże nie powinien być ani zbyt ciasny, ani zbyt luźny. Powinien się utrzymywać na głowie w trakcie delikatnego potrząsania głową, gdy nie mamy zapiętego paska pod szyją. Jeżeli postanowimy przesunąć kask na głowie w bok i nie ślizga się po włosach, a jedynie delikatnie naciąga skórę głowy, to oznacza, że znaleźliśmy odpowiedni kask dla nas. Ponadto należy zwrócić uwagę na pasek pod brodą, aby nie utrudniał nam oddychania ani przełykania. Istotną kwestią jest również odpowiednie zapięcie, gdyż to które będzie ciężko się zapinało lub odpinało w sklepie, będzie jeszcze bardziej utrudniało nam ową sytuacje w zimie, na stoku, gdy jest mróz.

Poza kaskiem ważny jest również dobór odpowiednich nart. Przy wyborze nart należy prawidłowo ocenić swoje możliwości. Następnie dobieramy nart do wysokości ciała i wagi. Istotnym pytaniem są również nasze ambicje. Czy chcemy doskonalić nasze umiejętności, czy po prostu chcemy rekreacyjnie zjeżdżać na nartach. Są to podstawowe pytania jakie musimy sobie zadać jeżeli chcemy dobrać odpowiednie narty dla siebie. Istotne jest również to, aby osoba doradzająca nam w sklepie również zadała nam te pytania. Jeżeli tego nie zrobi to lepiej zastanówmy się nad zmianą sklepu lub sprzedającego. Na rynku w zasadzie dostępne są tylko narty taliowane, tak zwane carvingowe. Oznacza to, że narta jest węższa w środkowej części niż na końcach, co znacznie ułatwia wykonanie skrętu. Istnieje wiele typów nart carvingowych (Easycarver, Allround, All Mountain, Race, Crosscarver itp.), ale w dokonaniu wyboru typu nart pomoże nam sprzedawca. Im dłuższa jest narta, tym jest stabilniejsza i lepiej trzyma się stoku, ale zarazem trudniej się nią skręca. Więc, jeżeli ktoś lubi szusować, wykonując energiczne skręty, niech wybierze narty nieco krótsze, natomiast jeżeli ktoś ma zamiar jeździć rekreacyjnie i stawia na komfort jazdy niech lepiej wybierze nieco dłuższe. Aby dobrać odpowiednie taliowanie należy zadać sobie pytanie czy wolimy jeździć po dobrze wyratrakowanych stokach, czy wolimy zjazdy poza wyznaczonymi trasami?. Wolę jeździć szybko czy nieco wolniej? Preferuję skręty o dużym czy małym promieniu? Znając odpowiedzi na te pytania sprzedawca z łatwością będzie w stanie dobrać nam odpowiednie narty. Należy ponadto zwrócić uwagę na twardość poprzeczną nart, ich sztywność wzdłużną, elastyczność czy tłumienie drgań, ale są to kwestie, które należy poruszyć z wykwalifikowanym sprzedawcą podczas zakupów.

Sezon narciarki w Polsce jest krótki, bo trwa dosłownie kilka miesięcy, ale przygotowanie się do niego to również długotrwały proces. Nie wolno o tym zapominać, jak również nie wolno się zbyt szybko zniechęcać długotrwałymi przygotowaniami. Należy sobie uświadomić, że robimy to sami dla siebie, abyśmy sobie nie zrobili krzywdy. Trzeba również pamiętać, że przygotowując siebie dbamy o bezpieczeństwo innych osób znajdujących się na stoku.

 

Autor: Justyna Ćwieląg - Magister fizjoterapii


Dziękujemy za korzystanie z Portalu Pacjenta

Mednow Sp. z o.o.

ul. Johna Baildona 66A,

40-115 Katowice,

KRS 0001164024, NIP 6751811676

Zmień zgody cookie

Ładowanie zakończone