Cukrzyca - jak rozpoznać objawy?
Cukrzyca (z łac., diabetes mellitus) należy do przewlekłych chorób metabolicznych, której główną przyczyną jest zaburzone wydzielanie insuliny – hormon produkowany przez trzustkę odpowiadający za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy (cukru) we krwi.
Do podstawowych typów cukrzycy zaliczamy:
Cukrzyca typu I (insulinozależna) – ten typ cukrzycy występuje najczęściej u dzieci i ludzi młodych. Zniszczenie komórek beta trzustki prowadzi do upośledzenia produkcji i wydzielania insuliny. Jedyną metodą leczenia jest podawanie insuliny, dieta oraz aktywny tryb życia. Niestety nie możemy jej zapobiec, możemy nauczyć się z nią żyć.
Cukrzyca typu II (insulinozależna) – ten typ cukrzycy występuje najczęściej u ludzi starszych, bardzo często otyłych, z nadciśnieniem tętniczym. Przyczyną jest oporność na działanie insuliny, nie brakuje jej w naszym organizmie, ale jej działanie jest nieprawidłowe. Leczenie tu również opiera się na odpowiedniej diecie, aktywności fizycznej, stosowaniu doustnych środków przeciwcukrzycowych, a nawet przejściu na insulinę.
Cukrzyca ciężarnych – charakteryzuje się wystąpieniem w przebiegu ciąży i zwykle ustępuje po urodzeniu dziecka. Kobiety, u których doszło do rozpoznania tego powikłania leczenie prowadzone jest przez wyspecjalizowane ośrodki ginekologiczno–diabetologiczne, u nich także istnieje większe ryzyko zachorowania w przyszłości. Nieleczona może prowadzić do przedwczesnego porodu, stanu przedrzucawkowego, jest także dużym zagrożeniem dla płodu.
Objawy cukrzycy typu I:
- Duży apetyt z utratą wagi
- Spore pragnienie i częste oddawanie moczu
- Senność, ogólne osłabienie
- Apatia lub rozdrażnienie
- Zamazane lub podwójne widzenie
- Problemy z koncentracją
Objawy cukrzycy typu II:
- Spadek wagi ciała mimo normalnego apetytu
- Częste oddawanie moczu i duże pragnienie
- Zmęczenie i senność
- Apatia lub rozdrażnienie
- Sucha swędząca skóra
- Wolniejsze gojenie się ran
- U mężczyzn zaburzenia erekcji
- U kobiet przewlekłe zapalenie pochwy
- Nieostre widzenie
Jeżeli zaobserwujemy u siebie takie objawy należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu, który skieruje nas na badania celem zdiagnozowania czy mamy do czynienia z cukrzycą. Choroba jest do opanowania pod warunkiem, że będziemy regularnie kontrolować poziom glikemii we krwi oraz stosować się do ustalonego leczenia i wskazówek dietetyka.
Niestosowanie się do leczenia może doprowadzić do stanu zagrożenia zdrowia, życia a nawet śmierci. Dlatego nie lekceważ cukrzycy, to cichy zabójca!
Niebezpieczne powikłania cukrzycy, do których zaliczamy
Hipoglikemia (niedocukrzenie) – charakteryzuję się znacznym spadkiem poziomu glukozy we krwi. Najczęstszą przyczyną zwykle jest przyjęcie zbyt dużej dawki insuliny, pominięcie lub przyjęcie zbyt małego posiłku. Objawy niedocukrzenia narastają powoli wraz ze spadkiem poziomu cukru we krwi. Jeżeli chory zlekceważy pierwsze objawy niedocukrzenia, takie jak: niepokój, silne uczucie głodu, drażliwość, osłabienie, zlewne poty, przyśpieszenie pracy serca, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, rozszerzenie źrenic, drżenie rąk, może okazać się, że nie jest w stanie odpowiednio zareagować, co prowadzić może do ciężkich objawów takich jak: zaburzenia orientacji, zaburzenia koncentracji i myślenia, drgawki, nadmierna potliwość, zaburzenia mowy, pamięci, koordynacji ruchowej, śpiączki a nawet śmierci.
Hiperglikemia (przecukrzenie) – charakteryzuje się znacznym podwyższeniem poziomu cukru we krwi. Najczęstszą przyczyną jest spożycie zbyt obfitego posiłku lub pominięcie dawki insuliny. Utrzymywanie się zbyt długo wysokiego poziomu glukozy prowadzi do uszkodzenia nerwów, naczyń krwionośnych czy nie wydolności nerek, znacznie upośledza gojenie się ran. Zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, a jej konsekwencją jest śpiączka, a nawet śmierć. Na objawy hiperglikemii składają się: zwiększone pragnienie, częste oddawanie moczu, niewyraźne widzenie, suchość skóry, zaburzenia świadomości do śpiączki hiperglikemicznej a nawet śmierci.
Kwasica ketonowa – jest to niezwykle niebezpieczne powikłanie prowadzące do bezpośredniego zagrożenia życia. Dochodzi do niej wówczas, gdy w organizmie brakuje insuliny, co powoduje rozkładanie tłuszczów i związane z tym powstawanie ciał ketonowych, które dostają się do krwioobiegu. Szybka interwencja lekarska prowadzi do pełnego wyleczenia z kwasicy. Charakteryzują ją takie objawy jak: odwodnienie, szybki głęboki oddech (oddech Kussmaula – wraz z zapachem acetonu z ust „oddech zgniłych jabłek”), ból brzucha, senność, wstrząs i śpiączki.
Pierwsza pomoc:
- Zadzwoń po pogotowie ratunkowe
- Monitoruj podstawowe funkcje życiowe
- Gdy wystąpią zaburzenia świadomości ułóż go w pozycji bezpiecznej
- Zapewnij komfort psychiczny i termiczny
- Jeżeli dojdzie do wstrząsu i zatrzymania oddechu rozpocznij podstawowe zabiegi resuscytacyjne w schemacie 30:2
Autor: Natalia Więcek - Ratownik Medyczny