Ciśnienie tętnicze krwi u dzieci – o czym mówi?
Ciśnienie tętnicze mierzy się poprzez zbadanie nacisku krwi na ściany tętnic. Problemy z ciśnieniem często kojarzą się z podeszłym wiekiem, ale może dotykać także dzieci. Jakie są normy i jak odpowiednio wykonać badanie?
Przyczyny złego ciśnienia krwi
Przyczyną nieprawidłowego ciśnienia krwi u dzieci mogą być uwarunkowania genetyczne, które te przejęły po rodzicach lub dziadkach. Także nadwaga lub otyłość mogą doprowadzić do tego typu poważnych problemów. Mało zbilansowana dieta składająca się głownie z przekąsek i słodyczy prowadzi do otłuszczania narządów i ciała, blokując prawidłowy przepływ krwi i osłabiając serce. Z kolei aktywność sportowa pomaga utrzymać zdrową sylwetkę i jest bardzo ważna w profilaktyce leczenia złego ciśnienia.
Pod względem nieprawidłowego ciśnienia krwi powinno się sprawdzać dzieci, które:
- Są otyłe lub cierpią na nadwagę;
- Były wcześniakami lub miały małą masę urodzeniową;
- Mają problemy z nerkami i układem moczowym;
- Chorują na cukrzycę;
- Posiadają wady wrodzone;
- Chorują na nowotwór.
Objawy złego ciśnienia krwi
Do objawów nadciśnienia należą bóle i zawroty głowy, zaburzenia ostrości i widzenia, nudności, wymioty i brak apetytu. Może pojawić się nadmierne pobudzenie i zaburzenia świadomości.
Jednocześnie przypadłość ta często nie daje żadnych objawów i o problemach zdrowotnych można dowiedzieć się jedynie podczas kontroli u lekarza.
Zdarza się też, że wywołuje je choroba nerek, wtedy pociecha ma problemy z częstomoczem, i obrzękiem ciała; jest blada. Jeśli u malucha pojawi się choć jeden z wymienionych objawów, należy udać się do lekarza w celu wykluczenia lub zdiagnozowania choroby.
Przy niedociśnieniu dziecko odczuwa ciągłe zmęczenie, ma problemy z koncentracją i nauką. Może być blade, słyszeć w uszach szum, a przed oczami mogą pojawiać się tak zwane mroczki. Przypadłość ta może dotyczyć młodych osób chorujących na cukrzycę, padaczkę oraz anemię. Zazwyczaj leczy się ją niefarmakologicznie. Wystarczy zastosować odpowiednią dietę i aktywność fizyczną. Należy podawać choremu dużo wody i dopilnować, żeby był zawsze wyspany. W skrajnych przypadkach można zastosować odpowiednie leki przepisane przez lekarza.
Jak wykonać pomiar ciśnienia krwi
Przed przystąpieniem do mierzenia dziecko powinno być w stanie spoczynku przez około dziesięciu minut. Nie powinno się bać ani być zestresowane. Należy posadzić je wygodnie na krześle lub w fotelu, aby mogło się wygodnie oprzeć. Jego stopy powinny znajdować się na ziemi, a prawa ręka musi być oparta o stół. Szerokość mankietu ciśnieniomierza ma bardzo ważne znaczenie. Zbyt wąski lub zbyt szeroki może dać złe wyniki. Dla noworodków powinien mieć 4cm wysokości i 8cm szerokości, dla niemowląt 6cm i 12cm, a dla starszych dzieci 9cm i 18cm. Odpowiednio dobrany mankiet nie pozwoli na zakłamanie wyniku. Warto jest wykonać trzy pomiary z kilkuminutowymi odstępami i je porównać. Kontrolowanie mierzenia przepływu krwi powinna odbywać się minimum raz do roku.
Jak interpretować wynik
U dorosłych osób wystarczy znać odpowiednie normy - wówczas wynik jest bardzo łatwy w zrozumieniu. Niestety u dzieci nie jest to takie proste. Wszystko zależy od wieku, wagi, wzrostu i płci dziecka. Otrzymany wynik sprawdza się w dostępnych u pediatry tabelach centylowych. Są jednak ogólnoprzyjęte normy ciśnienia skurczowego i rozkurczowego u dzieci:
- Niemowlęta do pierwszego roku życia (wzrost do 90 cm) – skurczowe maksymalnie 120mmHg;
- Dzieci do lat 5 (wzrost 90 -120 cm) – skurczowe do 125 mmHg, rozkurczowe do 75 mmHg;
- Dzieci w wieku 6 -11 lat (wzrost 120 -150 cm) – skurczowe do 140 mmHg, rozkurczowe do 90 mmHg
Jeśli ciśnienie zmierzone u dziecka nawet lekko odbiega od podanych norm, należy iść po poradę do specjalisty. Ważna jest kontrola, którą należy wykonywać minimum raz w roku i za każdym razem po wystąpieniu niepokojących objawów. Do mierzenia polecany jest aparat naramienny, ponieważ daje dużo lepsze i pewniejsze wyniki niż nadgarstkowy.
Autor: Urszula Stanisławska-Hunek